Cultuur portfolio: museum Dr Guislain Gent

dr guislain guislainmuseum gent

De afgelopen weken ben ik druk op stap geweest voor de opdracht van cultuurportfolio. De opdracht zijnde een tiental culturele uitstappen te doen dit academiejaar, daar foto’s bij te trekken en dit tegen mei in een nette, grafische pleasende, bundel te presenteren. Voorzien van tekst en uitleg.  Mijn verslagje over “Tussen pijn en prikkels” in het Museum Dr. Guislain in Gent.

dr guislain guislainmuseum gent

Toen ik naar het statige gebouw stapte, dacht ik “mmm hier kan een mens wel wat mediteren en tot rust komen”. Het gebouw is symmetrisch en laag, met een grote binnentuin. Ik weet niet hoe een actueel dolhuis eruit ziet, maar bij binnenkomst merk je dat er vroeger iets anders met psychiatrische patiënten werd omgesprongen als nu, als je niet al gek was, dan werd je het wel. Ik geloof graag dat dokters van toen de beste bedoelingen hadden, maar uiteindelijk waren die patiënten toch meer studiemateriaal en interessant om te observeren dan iets anders, vrees ik. Ik dacht ook aan allen die onnodig daar belandden. Daar gestopt door familie, die op het huis of fortuin aasden. De ‘hysterische’ vrouwen die daar belandden…  De trapleuningen waren hoog en hoewel grafisch interessant, zal hun doel vooral erin bestaan hebben, dat bewoners zich niet in de afgrond konden werpen.

dr guislain guislainmuseum gent

Na door een interessante tijdlijn gewandeld te hebben van de psychiatrie, kwam ik bij de oudere behandelmethoden en algemeen geldende waarheden van vroeger. Nu vind ik Freud al een beetje ziek, maar nog langer geleden was het helemaal van de pot gerukt.  Via schedelmeting viel vast te stellen of ge ne gek waart. Willen of niet, uw lot lag vast!
En op kermissen vroeger in de middeleeuwen haalden men steentjes uit uw hoofd, als ge de kolder in de kop had, de keisnijding. Dit was een straffe goocheltruc waarbij wel wat bloed mocht vloeien en de ‘schedelboring-light’ was. Tja placebo’s van vroeger waren niet gelijk die van nu.  Schedelboringen deed men om ‘den duivel’ te laten ontsnappen. Ge waart bezeten! Dat uw leven mee “ontsnapte” was een jammerlijke bijkomstigheid maar het slaagpercentage van die behandeling was toch groot. Ge had uwe rust! Als ge die barbarij al overleefde, stierf je volgens mij aan een machtige infectie, penicilline werd pas in 1928 uitgevonden. Ik zag ook een ontwerp voor een kooi waarin men de patiënt kan loodsen en ‘beetnemen’ voor de behandeling. Het was een prieeltje op een brug over water. De dokter zou dan de zieke mee op wandeling kunnen nemen, nietsvermoedend. Om hem dan in een hokje op te sluiten en dan kan je hem in dat kooitje in het water laten zakken zodat hij nog net met zijn hoofd boven water zat.  Schriktherapie. Altijd goed bij getraumatiseerde psychiatrische patiënten. Het feit dat ze uitgespuugd werden door de ‘normale’ mensen maakten hun een ideale Guinea pig, wie gaf om een gek?  Ze mochten al blij zijn dat er hooggeëerde dokters tijd aan hun wouden spenderen, God zal ze lonen. Jaja. Ge zult maar claustrofobie of watervrees hebben! Je vraagt je af wie het ziekste en meest perverse was, die dokter of de officiële geesteszieke? Om de duivel weg te schrikken mochten die mensen gerust gegeseld worden. En om te voorkomen dat men onder de marteling gods naam ijdel zou gebruiken, mocht men de woorden “smoren” met een kussen. 

badverpleging claustrofobie guislan psychiatrie dolhuis gekkenhuis

Nog zo eentje dat mijn nekhaar deed recht komen, was dit bad. Die doek en die plank!! AAAaaah.
Men kwam tot de conclusie dat als mensen lichamelijke rust hadden, hun hoofd ook tot rust kwam. Dus moesten ze uuuuuren op hun bed liggen (wel zo makkelijk) of uuuren in een koud bad. Dat ondertussen uw hoofd overloopt van gedachten en angsten, kwam bij die ‘gezonde en normale’ dokters niet op. Afin, in bad dus. En als gij moeilijk deed, ewel dan smeten ze een plank erop en dan moest ge maar hopen dat ze u niet vergaten of dat ge geen al te wrede verpleger had dat er geniet in had u doodsangsten te doen uitstaan.

De moderne tijd dan.. en dit is een persoonlijke view.
Men is lichamelijk minder wreed, maar de algehele opvatting is nog steeds “leg de hersenen lam en dan hebben we een genezen, gelukkige patiënt”. Pure symptoombestrijding. In plaats van met de boor vroeger, hebben we nu pillen. Weliswaar minder invasief als een boor in uw hersenpan, maar even effectief. De oorzaak wordt niet aangepakt. Daar zijn geen tijd en middelen voor. De geesteszieke lijdt pijn dus geven we pijnstillers voor zijn geest. Pillen zijn uitstekend voor op korte termijn, maar geen oplossing voor lange termijn.

Ik heb zelf 7 jaar pillen geslikt, wat best meevalt, want ik kreeg te horen dat ik mijn hele leven pillen als ik gelukkig wou zijn/normaal…  Gelukkig niet dus en ik bouwde op eigen houtje af toen ik sterk genoeg stond.

Ik ben nu evenveel jaren ‘normaal’ gelukkig zonder. Ben nieuwe, pijnlijke episodes in’t leven doorkomen zonder ‘hulp’. Ik zal nooit de vrolijkste Frans zijn, maar dat hoeft ook niet. Ik weet nu waarom ik depressief was, ik weet wat depressief zijn is en het kan mij niet meer ‘overvallen’. Op momenten dat het mij bekruipt, weet ik wat ik moet doen… minder bagger lezen op social media en het ‘nieuws’ vermijden zijn makkelijke en effectieve eerste hulpjes. Beseffen dat er is geen simpele oplossing voor in de vorm van een pil op de lange termijn. Het is hard werken aan mezelf, aardig zijn voor mijzelf, zelfinzicht verwerven (ook al moet ik door pijnlijke herinneringen) en mij verbinden met mensen waar ik veel om geef. En ook, het gevoel hebben nuttig te zijn en een missie te hebben in het leven. Het deed veel pijn, maar die pijn bleek nodig te zijn voor persoonlijke groei. Gabor Maté is bijvoorbeeld een psycholoog die ik graag volg on line.

Ik vond het Guislain museum heel sfeervol, de kunst die er hing kon mij ook bekoren, omdat ik zelf ook nogal chaotisch en wild teken, herken ik er mijn ‘poot’ in. Het zal iets zijn dat eigen is voor mensen met een onrustig hoofd lol. Maar ik ben wel blij dat ik het nu kon bezoeken en dat ik er geen patiënt was in the olden days

guislain pijn prikkels dr guislain pijn prikkels